Gençlerde akciğer kanseri neden hızla artıyor?
Son yıllarda gençlerde akciğer kanseri vakaları dikkat çekici şekilde arttı. Uzmanlara göre elektronik sigara, hava kirliliği, genetik mutasyonlar ve çevresel toksinler en önemli nedenler arasında.
Son Güncelleme: 14 Kasım 2025
⏱ Okuma Süresi: ~6 dakika
Klinik Sağlık Editörü
Bu haber Klinik Sağlık Editörü tarafından hazırlanmıştır.
Akciğer kanseri uzun yıllar boyunca daha çok ileri yaş hastalığı olarak bilinirken, son yıllarda gençlerde görülen vaka sayısında dikkate değer bir artış gözlemleniyor. ABD, Avrupa ve Türkiye’de son 5 yıldır yapılan araştırmalar, 20–40 yaş aralığındaki gençlerde akciğer kanseri oranının önceki dönemlere göre artış gösterdiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlar bu durumun tek bir nedene bağlı olmadığını, yaşam tarzı değişiklikleri, çevresel faktörler ve yeni risk gruplarının bu artışta rol oynadığını vurguluyor.
Elektronik sigara ve aromalı likitler başta gelen risk
Göğüs hastalıkları uzmanlarına göre gençlerdeki artışın en önemli nedenlerinden biri elektronik sigara (vape). E-sigara kullanımının gençlerde hızla yayılması, akciğer dokusunda iltihaplanma, DNA hasarı ve hücresel değişimlere yol açarak kansere zemin hazırlayabiliyor.
Son yıllarda yapılan laboratuvar çalışmalarında aromalı likitlerde bulunan bazı bileşiklerin hücre mutasyonlarını artırdığına dair sonuçlar paylaşıldı.
Hava kirliliği gençleri daha fazla etkiliyor
Hava kirliliği artık yalnızca kronik hastalığı olan yaşlı bireyleri değil, gençleri de etkiliyor. WHO’nun 2024 raporuna göre yoğun trafik, PM2.5 seviyesi yüksek şehirler ve kapalı alan kirliliği; özellikle büyük şehirlerde yaşayan gençlerde akciğer hasarını artırıyor.
Uzmanlar, Türkiye’nin bazı bölgelerinde hava kalitesi sınır değerlerinin sık sık aşılmasının genç popülasyon üzerinde uzun vadeli risk yarattığını belirtiyor.
Genetik yatkınlık ve sigara dışı etkenlerin etkisi
Genç akciğer kanseri hastalarının önemli bir bölümünün sigara içmediği bildiriliyor. Bu durum araştırmacıları “genetik mutasyonlar” ve “çevresel toksinler” üzerine yönlendirdi.
EGFR ve ALK mutasyonları taşıyan hastaların büyük kısmının genç, sigara içmeyen bireyler olduğu görülüyor. Bu mutasyonlar hücre büyümesini tetikleyerek kansere yol açabiliyor.
Belirtiler sinsi ilerliyor, teşhis gecikiyor
Gençlerde akciğer kanseri genellikle öksürük, hafif nefes darlığı veya sırt ağrısı gibi “masum” görünen belirtilerle ortaya çıktığı için teşhis gecikebiliyor. Bu da erken tedavi şansını azaltıyor.
⚕️ Bu içerik güvenilir tıbbi kaynaklar temel alınarak hazırlanmıştır.
Sık Sorulan Sorular
1. Gençlerde akciğer kanseri neden artıyor?
Elektronik sigara, hava kirliliği, genetik mutasyonlar ve çevresel toksinlerin artması en güçlü nedenler olarak gösteriliyor.
2. Sigara içmeyen gençlerde de görülür mü?
Evet. Genç akciğer kanseri vakalarının büyük bölümü sigara içmeyen bireylerde görülüyor.
3. Hangi belirtiler tehlikelidir?
Uzun süren öksürük, açıklanamayan nefes darlığı, göğüs veya sırt ağrısı, kanlı balgam mutlaka değerlendirilmelidir.
4. Gençlerde erken teşhis mümkün mü?
Evet, düşük doz BT taramaları ve genetik testlerle erken tanı oranı artmaktadır.
Kaynaklar:
- WHO Air Pollution and Cancer Report (2024)
- American Lung Association – Young Lung Cancer Data
- European Respiratory Society – Early Age Lung Cancer Trends
- CDC – E-cigarette and Cancer Risk
Sorumluluk Reddi →